De coronacrisis en grensarbeid (samenvatting)

  

Inmiddels hebben we op onze site al een behoorlijke verzameling aan nieuwsberichten over de gevolgen van de coronamaatregelen op grensarbeid. Deze artikelen zijn geschreven met de focus op de fiscale, sociale zekerheid- en arbeidsrechtelijke gevolgen.

 

Omdat we graag actueel willen zijn en vooral om het overzicht niet te verliezen vonden we het tijd worden voor dit samenvattend artikel over alle maatregelen op het gebied van grensarbeid. Voor meer details over een maatregel of onderwerp kun je het betreffende artikel op de SOFIE website raadplegen.

 

 

MAATREGELEN OP FISCAAL GEBIED


Versoepeling administratieve verplichtingen

Door de bijzondere omstandigheden vanwege de coronamaatregelen kunnen werkgevers hun administratieve verplichtingen voor de loonheffing in redelijkheid niet, niet tijdig of niet geheel nakomen. Zo kan bijvoorbeeld niet altijd tijdig aan de volledige identificatieplicht worden voldaan.

 

In zo’n geval is goedgekeurd dat de toepassing van het anoniementarief achterwege kan blijven op voorwaarde dat de werkgever de identiteit van de werknemer volgens de wettelijke regeling vaststelt zodra hij daar in redelijkheid toe in staat is. De werkgever moet wel een kopie (al dan niet digitaal) van het identiteitsbewijs tijdig opnemen in de loonadministratie.  

 

In de goedkeuring is niet expliciet opgenomen dat het anoniementarief niet toegepast hoeft te worden wanneer de werknemer als gevolg van de coronamaatregelen niet tijdig over een BSN beschikt. Toch lijkt het er op dat dit wel in de goedkeuring mag worden gelezen. Van belang is wel dat de werkgever steeds heeft gedaan wat ‘in redelijkheid’ verwacht mocht worden en dat alsnog aan alle administratieve verplichtingen voldaan wordt zodra dat kan.

 

 

Ongewijzigd doorlopen vaste reiskostenvergoeding

Vaste reispatronen van werknemers zijn door de coronamaatregelen gewijzigd. Hierdoor zou een werkgever de vaste reiskostenvergoeding moeten aanpassen of geheel of gedeeltelijk tot het loon moeten rekenen. In deze tijd vindt het kabinet dat niet gewenst daarom is goedgekeurd dat een werkgever tijdelijk voor een vaste reiskostenvergoeding geen gevolgen hoeft te verbinden aan een wijziging in het reispatroon van een werknemer.

 

 

30%-regeling en de coronacrisis

Ondanks het thuiswerken kan SOFIE de 30%-verzoeken nog steeds op de normale wijze behandelen. Ook beschikkingen kunnen nog steeds doorgestuurd worden.

 

De bezwaartermijnen zijn nog steeds ongewijzigd. Daarom is het nog steeds belangrijk om de beschikkingen goed te controleren.

 

Zonder BSN kan de 30%-regeling niet worden aangevraagd. Een proforma aanvraag kan wel worden ingediend bij SOFIE. Wij raden echter aan om het verzoek pas in te dienen na aankomst in Nederland. Indien de aankomst verwacht wordt 4 maanden na de eerste dag van tewerkstelling adviseren we het verzoek wel voor het verstrijken van de 4 maanden (proforma) in te dienen bij SOFIE.

 

 

Afspraken met andere landen over heffingsrecht vanwege corona

Bij grensoverschrijdend werken komt het heffingsrecht voor werknemers (niet zijnde ambtenaren of in dienst bij een publiekrechtelijk lichaam) normaal gesproken toe aan het land waar de werkzaamheden fysiek worden uitgeoefend. Grensarbeiders werken door de coronamaatregelen (vrijwel) volledig thuis, hierdoor kan er een switch in het heffingsrecht ontstaan. Deze switch kan financieel nadelig zijn voor de werknemer, bovendien is de werknemer genoodzaakt na afloop van het jaar een aangifte inkomstenbelasting in te dienen om correcties toe te passen.  

 

Om te voorkomen dat deze nadelige effecten optreden als gevolg van de coronacrisis heeft Nederland met Duitsland afgesproken dat bij thuiswerk vanwege corona het heffingsrecht gewoon in het land mag blijven waar men gebruikelijk werkt. Hieraan is de voorwaarde verbonden dat deze thuiswerkdagen in het andere land wel belast worden. Deze, van de hoofdregel afwijkende, behandeling is niet verplicht. De werknemer mag de thuiswerkdagen ook behandelen als dagen waar feitelijk is gewerkt. De keuze moet in de aangifte inkomstenbelasting 2020 gemaakt worden. Het is verstandig om in ieder geval een ‘travel calender’ bij te houden.

 

Deze afspraken gelden voor de periode 11 maart 2020 tot 30 april 2020. Als de coronamaatregelen en reisbeperking van kracht blijven wordt de afspraak steeds met een maand verlengd.

 

Met België is een soortgelijke afspraak gemaakt waarvan de details nog bekend gemaakt moeten worden.

 

De afspraken hiervoor hebben betrekking op thuiswerkers. Voor thuiszitters, die noodgedwongen thuiszitten met behoud van salaris, verandert er niets. Voor hen geldt dat het salaris ook gedurende deze periode belast is in het land waar onder normale omstandigheden gewerkt zou worden.

 

Bij iemand die bijvoorbeeld in Duitsland of België woont en normaal in Nederland werkt geldt in het geval van thuiszitten dat de Nederlandse werkgever loonheffingen blijft inhouden op het salaris.

 

 

MAATREGELEN OP HET GEBIED VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

 

Geen sociale zekerheidsswitch bij thuiswerkende grensarbeiders EU-lidstaat

Door de verplichting om thuis te werken als gevolg van het coronavirus kan er tijdelijk in een ander land gewerkt worden dan waar normaal gesproken wordt gewerkt. Dit heeft geen gevolgen voor de sociale verzekeringen als deze werknemer normaal over de grens woont of werkt in de EU, EER of Zwitserland.

 

 

Aanvang dienstverband vanuit een ander land en sociale verzekeringen

De SVB kent Nederlands verzekeringsrecht toe aan nieuwe werknemers uit de EU, EER of Zwitserland, die vanwege de coronamaatregelen niet naar Nederland kunnen komen, maar wel in Nederland zullen gaan werken. Dit is een tijdelijke maatregel die van kracht blijft zolang de werknemer verplicht is thuis te werken vanwege het coronavirus.

 

Dit geldt ook wanneer de nieuwe medewerker vanwege de coronamaatregelen vanuit het Verenigd Koninkrijk werkt. Sinds 31 januari 2020 behoort het Verenigd Koninkrijk niet meer tot de EU of EER, maar de EG-verordening 883/2004 blijft geldig tot en met 31 december 2020.

 

Voor de medewerkers die vanwege de coronamaatregelen elders in de EU/EER/Zwitserland vastzitten is het niet nodig een A1-verklaring aan te vragen o.b.v. artikel 16 van de EU verordening VO 883/2004. Het persbericht op de website van de SVB moet voldoende zijn.

 

In een aantal casussen heeft de SVB goedgekeurd dat in deze situatie ook een Nederlands verzekeringsrecht kan ontstaan voor niet-EU-onderdanen die thuiswerken in een ander EU-, EER-land of Zwitserland omdat ze vanwege de coronamaatregelen nu niet naar Nederland kunnen komen.

 

 

Oplossing niet verzekerd zijn vanwege start werken buiten EU

Vindt de start van de werkzaamheden voor een werknemer noodgedwongen buiten de EU plaats omdat het niet mogelijk is om naar Nederland te komen. Dan valt deze persoon niet onder het Nederlandse socialeverzekeringsrecht vanwege het thuiswerken buiten de EU, EER en Zwitserland.

 

Om te voorkomen dat deze werknemers niet (goed) verzekerd zijn voor ziektekosten kan een (tijdelijke) particuliere ziektekostenverzekering een oplossing zijn. Op onze website is meer informatie over de voorwaarden en aanbieders van dergelijke verzekeringen te vinden.

 

 

Afsluiten zorgverzekering zonder BSN

De SVB heeft laten weten dat het conform artikel 4 van de Zorgverzekeringswet niet verplicht is een BSN op te geven bij een zorgverzekeraar. Het uitgangspunt is dat zorgverzekeraars zich flexibel op moet stellen in deze tijden. De ene verzekeraar blijkt daar makkelijker in dan de andere. Bij moeilijkheden met een verzekeraar graag dit melden via info@vraagsofie.nl zodat dit teruggekoppeld kan worden aan de SVB die mogelijk actie kan ondernemen via Zorgverzekeraars Nederland en het  CAK.

 

 

OVERIGE (NOOD)MAATREGELEN

 

 

Grensvignet voor grensarbeiders tussen Nederland en België

Grensarbeiders kunnen ondanks de sluiting van de Belgische grenzen nog altijd de grens oversteken, ook wanneer zij niet in vitale sectoren werken. Zij hebben wel een werkgeversverklaring nodig om aan te tonen dat zij voor hun werk de grens moeten oversteken. Grensarbeiders die werkzaam zijn in een vitale sector of een vitaal beroep hebben, kunnen met een speciaal vignet sneller de grens passeren.

 

 

Tozo ook voor buitenlandse zzp’ers

Op 17 april jl. heeft de Staatssecretaris aan de Tweede Kamer laten weten dat ook buitenlandse zzp’ers een beroep kunnen doen op de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) zonder dat dit gevolgen heeft voor hun verblijfsrecht.

 

 

Inreisverbod voor niet essentiële reizen verlengd tot 15 mei

Nederland heeft de grenssluiting voor niet-Europeanen verlengd tot 15 mei. De grenssluiting geldt o.a. niet voor EU-burgers (inclusief UK-burgers), burgers uit Noorwegen, Liechtenstein, IJsland en Zwitserland. De grenssluiting geldt eveneens niet voor grenswerkers.

Datum laatste wijziging: 04/05/2020